Oleh: Siti Awal Syaravina (Mahasiswa Sastra Indonesia)
Agam, Prokabar —Assalamu’alaikum warahmatullahi wabarakatuh. Jo salam sambah dianjuang tinggi, kahadapan angku jo panghulu, imam dengan katib, bilal dengan maulana, bundo kanduang, mamak pusako dan datuak panungkek, di lingkung sambah kasadonyo. Indak bahinggo jo babateh, indak basibak jo basisiah.
Karik lawah di pulau rimbang,
Anak ruso mati tadabiah,
Jikok gawa mintak ditimbang,
Jikok badoso ampun nan labiah,
Bukan tambilang bagulangpai,
Tambilang panggali pakuburan,
Bukan mambilang tando pandai
Mambilang untuak dipasambahkan.
Anak ayam pandai baranang,
Putuih kakinyo dek buayo,
Duduaklah angku di nan sanang,
Ambo ka mulai dek bicaro,
Kato nan tumbuah caro nan bak iko.
Di ateh medan nan manjilih,
Dalam rapek nan basamo,
Tabaoan di ambo,
Sapanjang taratik jo manyilih
Ataupun lelo jo kurenah.
A nan dikatokan sapanjang taratik jo, manyilih ataupun lelo jo kurenah,
Diunjamkan lutuik nan duo,
Ditakuakan kapalo nan satu,
Disusun jari nan sapuluah,
Diangkek tangan taratik sambah dinamokan,
Dek rang gadang banyak nan sati,
Panghulu banyak nan batuah,
Rila jo maaf kabakeh nan basamo.
Nyampang mancabuik tantang di nan caba,
Mamintak tantang di nan kabuliah,
Kok dak tasusun nan bak siriah,
Dak ta atok nan bak pagaran,
Rila jo maaf manyudahinyo.
Nyampang tasuo luak jo lambang,
Ataupun cucua nan jo panjuik,
Tatukiak jalan manurun,
Tasilanca ambo di nan data,
Tolong dek angku managakkan,
Asaklah jalan ka nan luruih.
Manyo angku Datuak Bandaro Kayo…
Baasak ladang baaliah banyiah,
Baibaraik urang mangaji,
Kok mambilang dari aso,
Kok mangaji dari alih,
Kok kato iyo bamisa,
Tantu kaji iyo badalil.
Ko ma maningkek pulo ka janjang nan kaduo,
Tantang carano nan ka tangah,
Ramo-ramo tabang malayang,
Tabang malayok ka Koto Tangah,
Banyak nan ampek-ampek,
Indah carano bukan kapalang,
Talatak di tangah-tangah,
Di lingkuang kito nan rapek.
Lantiak nan bak alang babega,
Kukun nan bak bangau ka tabang,
Congak nan bak balam ka hinggok,
Batahun di puja-puji,
Samusim di lingka cino,
Jan kan ratak rangeh pun tido.
Di kaji tantang isinyo,
Siriah banamo siriah langko,
Dek kamanakan patuah ka mamak,
Anak buah patuah ka panghulu,
Sasuai dengan pituah rang tuo kito.
Dek alah bacapek kaki baringan tangan,
Anak buah pasukuan manggatia siriah ka ganggangnyo,
Mamupua pinang ka tampuaknyo,
Dicari alaik di tangah balai,
Dikumpuakan dalam carano,
Carano banamo carano basa,
Kehormatan panghulu dalam nagari,
Tantang siriah nan ka tangah.
Kok siriah kami iyo mintak dimasakkan samasaknyo,
Balatakkan angku di bukik nan barangin,
Di lurah nan babatu,
Barunyo sanang hati.
Pihak kami si pangkalan,
Nan bakarajo baiak nan bapokok,
Kacakok nan bajunjuang.
(Setelah siriah dimasakkan oleh penghulu yang hadir di dalam alek, barulah langsung penyerahan uang baramban yang terletak di dalam carano. Setelah itu langsung diiringi dengan acara penobatan dan basisik karih yang dilaksanakan oleh Mamak Pusako kepada penghulu yang baru, barulah penghulu yang baru tersebut di baok duduak samo randah, tagak samo tinggi di dalam Kerapatan Adat Nagari atau KAN).
Galang baganti galang,
Galang baganti jo suaso,
Kok gadang baganti gadang,
Gadang baganti jo nan mudo,
Manjadi seorang penghulu andiko. (***)
















